Veelgestelde vragen


Wat is de Advieswinkel? 

Een inloopwinkel waar mensen met lichte psychische klachten gratis en anoniem praktisch advies kunnen krijgen van gevorderde psychologiestudenten. Mensen kunnen er ook terecht voor het verkrijgen van informatie over psychische klachten. De Advieswinkel draagt eraan bij dat psychische klachten vroegtijdig verholpen en/of gesignaleerd worden. De Advieswinkel biedt consulten aan in de wijk, om de bereikbaarheid voor buurtbewoners zo laagdrempelig mogelijk te maken.

Voor wie is de Advieswinkel? 
Voor iedereen die acht jaar of ouder is en behoefte heeft aan een luisterend oor. Voornamelijk komen bewoners van stadsdeel Oost en Centrum, aangezien de eerste twee Advieswinkels daar zijn geopend. Maar uiteraard zijn ook alle andere Amsterdammers en mensen van buiten Amsterdam van harte welkom! Meer specifiek kunnen bijvoorbeeld mantelzorgers, studenten, koppels en mensen met problemen in de werksfeer  bij ons terecht voor een luisterend oor.

Wat zijn lichte psychische klachten?
Deze term is heel breed en omvat een variëteit aan klachten. In het algemeen gaat het erom dat je terecht kunt met klachten die van invloed zijn op jouw beleving van geluk. Hierbij kun je denken aan stress, overspannenheid, eenzaamheid, somberheidsklachten, slaapproblemen en verwerkingsproblemen door ziekte of verlies van een naaste. Het kan zijn dat je zelf met bepaalde problemen te maken hebt, maar het kan ook zijn dat je je zorgen maakt over hoe je om moet gaan met een naaste met problematiek.

Moet je een lichte psychische klacht hebben voor een consult?
Iedereen die iets wilt bespreken of vragen aan de psycholoog-vrijwilligers van de Advieswinkel kan bij ons terecht. Een psychische klacht is namelijk relatief en kan voor iedereen iets anders betekenen.

Wat is het probleem waar de Advieswinkel een oplossing voor biedt? 
Veel mensen lopen jarenlang rond met psychische aandoeningen voordat ze hulp zoeken in de geestelijke gezondheidszorg. Enkele aanwijsbare redenen daarvoor zijn: 
- hoge kosten voor psychische hulp
- taboe op psychische hulp
- onderschatting van de klachten

Wat kan een bezoeker van de Advieswinkel verwachten? 
De bezoeker kan verwachten dat hij/zij  in vertrouwen, kosteloos en anoniem kan praten over een psychische klacht. De student-vrijwilligers zullen een volledig beeld proberen te schetsen van het verhaal van de bezoeker en samen met hen op zoek gaan naar praktische adviezen. Ook de zelfredzaamheid van de bezoeker zal bevorderd worden. De bezoeker kan tot vijf keer terugkomen voor een gesprek. Voor mensen van buitenlandse origine zal op korte termijn informatie in eigen taal beschikbaar zijn. De Advieswinkel streeft ernaar om ook gesprekken in diverse talen te kunnen voeren. In een gesprek zal er begrip worden getoond voor de klacht, er zal betrouwbare informatie worden gegeven over psychische klachten en de geestelijke gezondheidszorg, en er zal gebruik worden gemaakt van doorverwijsmogelijkheden naar diverse initiatieven binnen het eigen (informele) netwerk.

Hoe is de begeleiding van de studenten geregeld? 
Onze vergevorderde (vaak master-) studenten psychologie ontvangen in eerste instantie een uitgebreide training. Daarna worden zij op twee manieren begeleid: zij ontvangen maandelijks strikte werkbegeleiding van o.a. gezondheidszorgpsychologen en bestuursleden: door intervisie en supervisie. Ook zal er aan kennisverbreding van de studenten worden bijgedragen door middel van thema-avonden waar zorgprofessionals hun ervaringen met ons zullen delen.

Hoe wordt de kwaliteit gewaarborgd? 
Alle consulten worden in tweetallen afgenomen door onze studenten. Eén leidt het gesprek en de ander voorziet de gespreksleider van feedback en voorkomt dat essentiële zaken over het hoofd worden gezien tijdens het gesprek. 
Daarnaast zijn er ook:
- strikte protocollen voor wat een student wel/niet mag doen.
- intervisiegroepen waarin alle casussen, de voortgang en de doelstelling worden besproken. Hierdoor is er ook de mogelijkheid van feedback en kan gebruik gemaakt worden van elkaars ervaringen en kennis. 
- meer persoonlijke begeleiding zal aan bod komen tijdens de supervisie. Waarin persoonlijke valkuilen, moeilijke gespreksthema’s en casussen, de voortgang en de doelstelling besproken en bijgehouden zullen worden.

Bestaat dit soort laagdrempelige, preventieve psychische hulp dan nog niet?
De Advieswinkel is een antwoord op recente ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg waarbij meer preventie en vroegdetectie belangrijk zijn, evenals gedecentraliseerde wijkaanpak. De Advieswinkel is een goede aanvulling op al bestaande initiatieven. Laagdrempelige preventieve psychische hulp bestaat onder andere in de vorm van e-health, maar niet in deze vorm van een fysieke locatie met persoonlijk contact, waar je zonder afspraak terecht kunt, niet gratis, anoniem en niet-stigmatiserend, waar je tot vijf keer terug kunt keren. Bovendien beoogt de Advieswinkel om samen te werken met bestaande initiatieven en lokale hulporganisaties.

Hoe ziet het kostenplaatje eruit? 
Het kostenplaatje kan worden onderverdeeld in een aantal posten: oprichtingskosten, verzekeringskosten, interne activiteiten zoals trainingen en teambuilding, promotiekosten, instandhouding rechtspersoon en inschrijving bij de KvK, bankkosten en onvoorziene kosten. Door accommodatie van partners kunnen we de grootste kosten reduceren. Wij worden momenteel gefinancieerd door subsidies van gemeenten en private fondsen.

Hoeveel geld bespaart de Advieswinkel de Nederlandse samenleving? 
Onderzoek van Smit et al. toont aan dat iemand met milde psychische klachten de samenleving gemiddeld 3.200 euro kost aan directe en indirecte ziektekosten en ziekteverzuim. Daarbij zijn de kosten van ‘presenteïsme’, wat een veelvoud van dit bedrag per persoon kan kosten, nog buiten beschouwing gelaten. 
De jaarlijkse kosten van de Advieswinkel bedragen ongeveer 2.000 euro. Dat wil zeggen dat wanneer er ook maar één persoon voorkomen kan worden dat beginnende klachten verergeren, er vanuit maatschappelijk oogpunt al winst gemaakt wordt. 
Als we de conservatieve schatting maken dat de Advieswinkel jaarlijks 400 mensen helpt in gemiddeld 3-5 consulten per persoon, dan bedragen de kosten per persoon ongeveer 50 eurocent.
Daartegenover staat de maximale maatschappelijk te realiseren winst aan vermindering van directe en indirecte ziektekosten en ziekteverzuim, die voor 400 mensen 400 * 3.200 euro = 1,3 miljoen euro bedraagt. Bij een effectiviteit van 50% is de maatschappelijke output 650.000 euro. Zelfs bij een effectiviteit van slechts 10% is de maatschappelijke output nog steeds 128.000 euro. Daarbovenop komen nog de vermeden kosten van presenteïsme, waardoor in de praktijk de maatschappelijke besparing nog groter zal zijn. 
BRON: Smit et al., Costs of nine common mental disorders: implications for curative and preventive psychiatry, the Journal of Mental Health Policy and Economics, 2006, vol. 9, pp. 193-200; Trimbos Institiuut (2012).

Wat is het traject dat bezoekers doorlopen?
Mensen kunnen binnenlopen tijdens de spreekuren of online een afspraak maken. Zij krijgen maximaal 5 gesprekken. Indien nodig zullen er screeningsvragenlijsten voor risicoschatting van ernstigere klachten zoals suïcide en psychose worden gebruikt.

Hoe bereikt de Advieswinkel mensen met lichte psychische klachten? 
De specifieke doelgroep van de Advieswinkel moet zo duidelijk mogelijk uitgedragen worden via alle beschikbare communicatiekanalen (website, folders, social media, buurthuizen, andere informele instanties en andere initiatieven). Op basis van qua opzet soortgelijke (buurt)initiatieven wordt verwacht dat als de winkel eenmaal draait, mond-tot-mondreclame zeer effectief is. Als iemand zich aanmeldt bij de Advieswinkel wordt, indien nodig geacht, aan de hand van evidence-based screeningsvragenlijsten de ernst van de klachten ingeschat. Daarbij worden suïcidaliteit, gediagnosticeerde psychiatrische aandoeningen, psychotische kenmerken en eerder contact met de psychiatrie als exclusiecriteria gehanteerd. In dat geval volgt doorverwijzing naar de huisarts, of indien nodig, wordt de crisisdienst gecontacteerd. Mocht gaandeweg het traject (van maximaal 5 gesprekken) blijken dat de klachten ernstiger zijn dan aanvankelijk was ingeschat, of mocht het einde van het traject bereikt zijn zonder bevredigend resultaat, dan volgt eveneens het dringende advies de huisarts te bezoeken.

Wat gebeurt er met mensen die binnenkomen met ernstigere klachten?
De ernst van de klachten wordt middels screeningsvragenlijsten ingeschat. Behoren de klachten tot de exclusiecriteria van de Advieswinkel dan wordt de bezoeker geadviseerd om naar de huisarts te gaan. Mocht gaandeweg het traject blijken dat de klachten ernstiger zijn dan aanvankelijk ingeschat, dan volgt eveneens het dringende advies de huisarts te bezoeken. Bij acute ernstige risico’s voor de bezoeker zelf of de omgeving wordt overleg gepleegd met de Wijkagenten en/of de Crisisdienst. Als de huisarts van de persoon bekend is, zal deze in voorkomende gevallen ook worden ingelicht. Het is van belang dat iemand vervolgens daadwerkelijk de huisarts bezoekt. Om dat te bereiken kan het van belang zijn om adequate informatie te verstrekken om drempels voor het huisartsbezoek weg te nemen of te verlagen. Er kunnen veel misverstanden bestaan over het vervolgtraject, zoals bijvoorbeeld angst voor gedwongen opname of opsluiting.

Is het niet beter mensen met lichte psychische klachten zelf op zoek te laten gaan naar oplossingen voor hun problemen?
In theorie zou de beste oplossing inderdaad zijn dat mensen zelfstandig hun klachten verhelpen of passende hulp zoeken. In de praktijk blijkt dat echter volstrekt niet het geval te zijn, wat er in resulteert dat mensen gemiddeld 9 jaar rondlopen met psychische klachten, alvorens hulp te zoeken. Dit levert hoge kosten op en een onnodig lage kwaliteit van leven. In de somatische gezondheidszorg zijn de meeste grote verbeteringen het gevolg van een eerdere opsporing en behandeling van aandoeningen. In de geestelijke gezondheidszorg (GGZ)is er nu nog vooral aandacht voor de behandeling van aandoeningen die er al zijn, maar er kan en moet veel meer gedaan worden aan preventie. 
De verschuiving naar vroegdetectie en vroegtijdige behandeling begint ook in de GGZ nu langzaam op gang te komen. De Advieswinkel kan deze trend versterken en uitbreiden. Wij geloven dat het goed is als mensen het normaal vinden om in de Advieswinkel langs te komen om betrouwbare informatie of praktisch advies te halen om hun psychische veerkracht te versterken. Speciale kracht van de Advieswinkel zit in de mogelijkheid om met behulp van student-vrijwilligers van allochtone afkomst ook allochtone doelgroepen te bereiken. Zij vallen nu nog vaak buiten de GGZ vanwege grote culturele verschillen tussen vraag en aanbod in de reguliere GGZ.
BRON: GGZ in tabellen, Trimbos Instituut (2012) ; Interview met Jan Walburg, directeur Trimbos-Instituut, Trouw Magazine, 25/03/2009.

Hoe gaat de Advieswinkel om met risico op suïcide?
Als iemand zich aanmeldt bij de Advieswinkel wordt aan de hand van evidence-based screeningsvragenlijsten de ernst van de klachten ingeschat, waaronder het risico op suïcide. Indien hieruit blijkt dat er een hoog risico op suïcide is, zal deze bezoeker niet het normale gesprekstraject ingaan. De studenten zijn onvoldoende getraind om om te gaan met dit risico. Daarom zal iemand worden doorverwezen naar de huisarts of naar instanties die beter uitgerust zijn om te gaan met suïcidaliteit, zoals 113-Online en Hulplijn Amsterdam. Bij acute ernstige risico’s voor de persoon zelf of de omgeving wordt overleg gepleegd met de lokale Crisisdienst. Als de huisarts van de persoon bekend is, zal deze in voorkomende gevallen ook worden ingelicht. De bezoeker van de Advieswinkel is hiervan op de hoogte voor hij een consult krijgt.

Naar wie verwijst de Advieswinkel door?
In vrijwel alle gevallen zal de Advieswinkel samen met de bezoeker werken aan het doel dat ze samen hebben opgesteld. Indien gewenst/gevraagd zal de Advieswinkel doorverwijzen naar samenwerkende (informele) instanties en naar de huisarts.

Hoe gaat de Advieswinkel om met vertrouwelijke informatie?
Uiteraard is vertrouwelijkheid van essentieel belang. Bezoekers komen met zeer persoonlijke klachten en willen niet dat anderen daar van af weten. Bij de gesprekken zal worden benadrukt dat alle informatie vertrouwelijk behandeld wordt. Uitzondering hierop is wanneer iemand een acuut gevaar vormt voor zichzelf of voor anderen. Deze uitzondering wordt duidelijk uitgelegd aan de bezoeker. Wanneer het vermoeden bestaat dat iemand zichzelf of een ander iets wil aandoen, wordt in overleg met de supervisor per geval besloten wat de meest geëigende weg is. Zo nodig zal contact worden opgenomen met de Crisisdienst, met de politie of met de huisarts(-enpost). Student-vrijwilligers tekenen een geheimhoudingsverklaring om hen te doordringen van het belang van vertrouwelijkheid. Het bestuur ziet er nauwgezet op toe dat deze verklaring ook wordt nageleefd.
De persoonsgegevens van bezoekers zijn niet van belang voor de Advieswinkel, omdat niet gedeclareerd hoeft te worden. Het is daarom voor een bezoeker mogelijk om anoniem te blijven. Teneinde statistische gegevens bij te kunnen houden, zal van bezoekers enkele gegevens worden bijgehouden. Te denken aan geslacht, leeftijd en postcode. Mocht iemand hier bezwaar tegen hebben, dan blijft dit achterwege. De statistiek mag geen belemmering vormen voor het uitvoeren van de kerntaken.

Wat gebeurt er met hypochondrische bezoekers?
Het is niet onmogelijk dat een deel van de bezoekers geen echte psychische klachten heeft, maar bijvoorbeeld gewoon eenzaam is. Er is geen noodzaak deze mensen actief te weren, want kennelijk lijden zij onder hun eenzaamheid, dus kan waarde worden toegevoegd door hen te helpen. Ook in deze gevallen kunnen mensen geholpen worden met praktische adviezen of met het attenderen op projecten van samenwerkende instanties die bedoeld zijn om eenzaamheid tegen te gaan. Het gestelde maximum van vijf gesprekken voorkomt dat het systeem verstopt raakt met ‘draaideur-bezoekers’.

Welke studenten werken in de Advieswinkel?
De studenten die bij de Advieswinkel werken zijn gemotiveerde en geëngageerd. Zij zijn bereid tot persoonlijke reflectie en constructieve samenwerking. Ook hebben zij kennis van klinische gespreksvoering en diagnostische vaardigheden. Bovendien kunnen zij hun vakinhoudelijke kennis in de vorm van psycho-educatie overbrengen aan de bezoekers van de Advieswinkel. Zij verdiepen zich in de sociale kaart en het lokale zorglandschap. Tot slot houden zij de ontwikkelingen binnen de geestelijke gezondheidszorg nauw bij en weten zij wat dit betekent in de praktijk.

Zijn studenten gemotiveerd om hier als vrijwilliger aan mee te werken?
Uit een enquête onder psychologiestudenten blijkt een groot enthousiasme voor de Advieswinkel. 
Zij zien dit als een goede manier om gewenste praktijkervaring op te doen: 
▪ 95% van de ondervraagde psychologiestudenten wil eerder praktijkervaring opdoen dan nu het geval is 
▪ 71% van de studenten zou graag betrokken willen zijn bij de Advieswinkel 
BRON: Enquête onder Nederlandse psychologiestudenten, n=107, Nationale DenkTank, 2013; Interviews Leidse Rechtswinkel, Rechtswinkel Amsterdam, Sensoor (Hulplijn Amsterdam) en studenten.

Hoe lang blijven student-vrijwilligers betrokken bij de Advieswinkel?
Naarmate student-vrijwilligers langer meedraaien, zullen ze door hun toegenomen ervaring steeds nuttiger worden en betere inschattingen kunnen maken. Het is daarom van groot belang om student-vrijwilligers voor langere tijd in te kunnen zetten. Vanwege de hoge eisen zullen kunnen onze psychologiestudenten vaak niet heel lang inzetbaar zijn. De student-vrijwilligers zullen zich dan ook voor 12 maanden verbinden aan de Advieswinkel. Op deze manier kan een continue hoge kwaliteit worden gegarandeerd en zijn er altijd ervaren vrijwilligers beschikbaar om nieuwe studenten in te werken. Bij vertrek ná die periode krijgen studenten een aanbeveling mee om aan te tonen dat zij zich gedurende langere tijd vrijwillig en naar volle tevredenheid hebben ingezet.

Hoe voorkom je dat studenten gedesillusioneerd raken doordat het ze niet lukt iemand te ‘genezen’? 
Veel psychische problemen worden zelden helemaal opgelost. Wel kunnen mensen leren hoe ze met de klachten om kunnen gaan, zodat hun kwaliteit van leven verbetert. Dat is in veel gevallen het hoogst haalbare. Wij drukken onze studenten op het hart dat juist in het goed kunnen omgaan met de klachten veel toegevoegde waarde kan zitten. Wij beogen samen met de bezoeker te werken aan zeer kleine doelen zodat ze haalbaar zijn en blijven. Als iemands kwaliteit van leven en het sociaal-maatschappelijk en economisch functioneren niet lijden onder de psychische aandoening, dan is het doel ook bereikt. Het eerder in aanraking komen met deze moeilijke praktijk zal onze studenten meer realistische verwachtingen geven. Dit zorgt voor een bewustere en efficiëntere studie- en carrièrekeuze in de toekomst.
BRON: Interviews NDT2013.

Hoe wordt de effectiviteit van de Advieswinkel gemeten?
Om uitspraak te kunnen doen over de effectiviteit van onze consulten houden wij een aantal gegevens anoniem bij. Zoals de algemene tevredenheid. Door middel van een vraag naar de algemene tevredenheid op een schaal van 0-10 (bij aanvang en na afloop van elk gesprek). Gespreksthema’s, geslacht, leeftijdcategorieën, doorverwijzingen, het aantalgevoerde gesprekken, score screeningsvragenlijsen. Ook zullen wij anoniem rapporteren over alle gevoerde gesprekken. 

Heeft u nog andere vragen?

Neem dan vooral contact met ons op!


info@de-advieswinkel.nl

Social media

> Facebook

> LinkedIn

> Twitter